SU17_Breaking2_TheScience_M01.jpg

ROZDZIAŁ 4 NAUKA

DLA ŚWIATOWEJ KASY ZESPOŁU BADAWCZEGO NIKE BREAKING2 wszystko kręci się wokół jednego pytania: jak pomóc światowej czołówce biegaczy długodystansowych w zwiększeniu prędkości? I nie chodzi tu o stopniowe zmiany, ale o osiągnięcie szybkości niespotykanych wcześniej na długich dystansach.

Próba poprawienia najlepszych światowych wyników o minuty – a nie sekundy – wymaga wszystkich aktualnie dostępnych osiągnięć naukowych. Monitoring temperatury skóry i obrazowanie mięśni dające informację o nawodnieniu i ilości przyjmowanego cukru. Nowe typy odzieży minimalizujące opór powietrza. I oczywiście obuwie Nike Zoom Vaporfly Elite.

Aby zrozumieć, jak dotarliśmy to obecnego momentu w niespotykanych dotąd wysiłkach zmierzających do pokonania bariery dwóch godzin, musimy zacząć od początku.

SU17_Breaking2_TheScience_M04.jpg

DOBÓR SPORTOWCÓW Aby znaleźć biegaczy, którzy mają największe szanse przebiec maraton w czasie poniżej dwóch godzin, zespół naukowców przetestował wielu z najlepszych długodystansowców Nike. Sprawdzane były trzy podstawowe czynniki pomocne w określeniu wydajności: Zdolności treningowe: maksymalne zdolności sportowca do wysiłku wyrażone jako pułap tlenowy, czyli maksymalny poziom zużycia tlenu. Ekonomia biegu: ilość energii potrzebna biegaczowi do przebycia kilometra z daną prędkością. Stała prędkość: prędkość, którą biegacz jest w stanie utrzymać przez długi czas bez konieczności zwalniania. Spośród pierwszych przetestowanych sportowców największe nadzieje rokowali Eliud Kipchoge z Kenii, Lelisa Desisa z Etiopii i Zersenay Tadese z Erytrei. Podczas testowania zebrano istotne dane na temat fizjologii, które pozwoliły stworzyć prognozę potencjału każdego z zawodników. Zespół badawczy porównał wyniki każdego sportowca z przewidywaniami, aby określić obszary wymagające szczególnej uwagi i rozpocząć opracowywanie strategii mających zniwelować te różnice przed dniem próby.

SU17_Breaking2_TheScience_M03.jpg

Na przykład Eliud doskonalił techniki nawadniania w trakcie swojej kariery zawodniczej, a Zersenay – rekordzista świata w półmaratonie – przyjmował minimalne ilości płynów. Biorąc pod uwagę fakt, że Zersenay biega w sposób niezwykle ekonomiczny, ale jego rekord życiowy w maratonie jest najniższy wśród całej trójki badanych sportowców, zespół pracował nad poprawą jego nawadniania. Innym przykładem jest strategia odżywiania. – Maratończycy często na 30–35. kilometrze zderzają się ze ścianą – tłumaczy Brett Kirby, główny fizjolog w zespole badawczym NXT Generation w laboratorium badawczym Nike Sports. – Jest to powszechnie tłumaczone wyczerpaniem się podstawowego paliwa dla mięśni, czyli węglowodanów. W jaki sposób możemy zabezpieczyć zapasy węglowodanów? Utrzymywanie stałego zapasu energii w trakcie całego maratonu mogłoby polepszyć sytuację. Postanowiliśmy więc przyjrzeć się temu bliżej i opracować indywidualne rozwiązanie dla każdego z biegaczy.

SU17_Breaking2_TheScience_M04.jpg

OPTYMALNE PRZYGOTOWANIE DO DNIA PRÓBY – OD SELEKCJI PO DZIEŃ DZISIEJSZY Zanim zespół mógł zacząć pracować ze sportowcami nad doskonaleniem ich treningu i nad kondycją, konieczne było poznanie ich obecnych planów treningowych. W tym celu zespół spotkał się ze sportowcami i ich trenerami w głównej siedzibie Nike w Beaverton w stanie Oregon. Podczas tego pierwszego spotkania badacze wyposażyli sportowców w zegarki GPS i pulsometry, za pomocą których gromadzone są dane o obciążeniu treningowym każdego ze sportowców. Dodatkowo każdy sportowiec podłączony został do oprogramowania Nike analizującego prognozy wydajności. Ułatwiło to personalizację treningów i przewidywanie wydajności przyszłych biegów. W kolejnym kroku zespół badaczy, wraz z zespołem ds. produktu, odwiedził miejsca w Kenii, Etiopii i Hiszpanii, w których trenowali sportowcy. Wspólnie wykonywali testy i połączyli spostrzeżenia w ramach projektu Nike Breaking2, zebrali nowe dane i mieli okazję osobiście przyjrzeć się reżimowi treningowemu i trybowi życia sportowców, nieustannie poszukując nowych sposobów dostarczenia im wsparcia. Podczas pierwszego spotkania zespół badawczy wprowadził strategie nawadniania i odżywiania, które były następnie systematycznie dopasowywane miesiąc po miesiącu. Monitorowano temperaturę skóry i intensywność pocenia się. Dużą wagę przykładano do właściwego dopasowania rewolucyjnych butów Nike Zoom Vaporfly Elite i ubioru w dniu zawodów.
Im bliżej finału, tym bardziej istotnym elementem stawała się – w opinii naszego zespołu – temperatura.

SU17_Breaking2_TheScience_M05.jpg

Dla sukcesu Breaking2 najważniejsza informacja dotycząca temperatury to różnica między temperaturą wewnętrzną ciała a temperaturą skóry. Określa się ją po prostu jako różnicę temperatury. – Sprawdzamy, co dzieje się z temperaturą wnętrza ciała w relacji do temperatury skóry, i dążymy do tego, aby te dwie wartości jak najbardziej się od siebie różniły – mówi Brad Wilkins, kierownik zespołu badawczego NXT Generation w laboratorium badawczym Nike Sports. – Znaczy to, że różnica temperatury między wnętrzem ciała a skórą jest naprawdę wysoka. Aby utrzymać wysoką różnicę temperatury u każdego biegacza, zespół koncentruje się na zapewnianiu optymalnych warunków otoczenia w dniu próby. Podczas półmaratonu testowego temperatura wewnętrzna i zewnętrzna ciała była mierzona odpowiednio przez monitory wewnętrzne i zewnętrzne. Uzyskane w ten sposób ciągłe dane ułatwiły zrozumienie wpływu czynników cieplnych na wydajność każdego ze sportowców. Aby dobrać możliwie najbardziej optymalne warunki pogodowe, takie jak temperatura, zachmurzenie i wiatr, zaplanowano trzydniowe „okno”, podczas którego odbędzie się próba. W trakcie tych trzech dni zespół wybierze najbardziej optymalny poranek na odbycie próby. W ten sposób powinno udać się zmaksymalizować różnicę temperatur między wnętrzem ciała a skórą, tak aby wpływ temperatury na wydajność sportowców był jak najmniejszy. Kolejnym ważnym czynnikiem, na który wpływ ma otoczenie, jest nawodnienie. W czasie treningu biegacze byli ważeni przed biegiem i po, dzięki czemu możliwe było określenie skali utraty wody w wyniku pocenia się. Następnie zespół obserwował, w jaki sposób ciało każdego z biegaczy reagowało na indywidualne strategie nawadniania – dla każdego przygotowano specjalną mieszankę wody z cukrem. Mieszanka jest na bieżąco dostosowywana do poziomu pocenia się każdego ze sportowców, aż do dnia próby.
Inne testy, takie jak obrazowanie mięśni, pokazały, jak wiele węglowodanów znajduje się w mięśniach sportowców. Miało to kluczowe znaczenie, ponieważ węglowodany pomagają zawodnikom uniknąć wypalenia, tak charakterystycznego dla maratonu. A przyjęcie zbyt wielkiej ich ilości mogło doprowadzić do problemów żołądkowych i wykluczyć z zawodów.

SU17_Breaking2_TheScience_M06.jpg

Kolejny etap w przygotowaniach do dnia próby przywiódł nas na tor wyścigowy Autodromo Nazionale Monza, położony wśród lesistych terenów 21 kilometrów na północ od Mediolanu. Przeprowadzimy tu symulację półmaratonu. Także tutaj podejmiemy samą próbę pokonania maratonu w czasie poniżej dwóch godzin. Płaski tor z łagodnymi zakrętami oraz umiarkowany klimat północy Włoch sprawiają, że Monza jest dobrym miejscem na podjęcie takiej próby. Półmaraton testowy nie ma na celu sprawdzenia sprawności fizycznej sportowców. To raczej test dla zespołu Breaking2 sprawdzający, jak poradzą sobie z logistyką próby Breaking2. Zespół poprosił sportowców, aby przebiegli półmaraton w 60 minut. Małe odstępstwa od normy, takie jak zamiana soku na pełen węglowodanów batonik z buraka w przedbiegowym posiłku Eliuda, zostały przetestowane podczas biegu próbnego. Przetestowano także różnicę temperatury oraz, co oczywiste, obuwie i odzież. Wszystkie te dane zostały zebrane już wcześniej, ale nigdy w przypadku tej klasy sportowców szykujących się do przełamania takiej bariery. Czy bariera zostanie złamana, czy nie, wkraczamy na niezbadane dotychczas terytorium. Ale jego poznanie pomoże sportowcom w wyznaczeniu kolejnych celów.

SU17_Breaking2_TheScience_M07.jpg

W dniu próby przyjdzie czas, aby zastosować nowo nabytą wiedzę w praktyce. Zastosujemy dynamiczny szyk z narzuceniem tempa, aby zminimalizować opór powietrza. Upewnimy się, że sportowcy odpowiednio się nawadniają – zgodnie z metodą, która została dopracowana specjalnie dla każdego z nich. Nie zapomnimy też o specjalnie na tę okazję opracowanych butach Nike Zoom Vaporfly Elite, dzięki którym każdą przewagę będzie można przekuć w jeszcze lepszy wynik. Breaking2 to nie tylko bieg i nie tylko eksperyment. To model, który pokaże, o ile szybciej możemy pobiec, gdy prawdziwą pasję i zaangażowanie połączy się z najnowszymi osiągnięciami nauki. Po latach badań i szukania nowych rozwiązań program Breaking2 będzie miał okazję zadebiutować jako system oparty o przełomowe innowacje, dzięki któremu każdy biegacz będzie mógł poprawić swoje wyniki.